Ρυθμίζεται το δικαίωμα όχι μόνον της οριστικής, αλλά και της προσωρινής δικαστικής προστασίας των θιγομένων από τα αστυνομικά μέτρα.Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη υπό τον τίτλο «Δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις».

Σκοπός του Σχεδίου νόμου είναι η διασφάλιση της άσκησης του δικαιώματος του συνέρχεσθαι δημοσίως σε υπαίθριο χώρο, σύμφωνα με το άρθρο 11 του Συντάγματος και το άρθρο 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά τρόπο ώστε να μην εκτίθεται σε σοβαρό κίνδυνο η δημόσια ασφάλεια και να μην διαταράσσεται υπέρμετρα η κοινωνικοοικονομική ζωή ορισμένης περιοχής.

Στους κυριότερους ορισμούς που χρησιμοποιούνται στο σχέδιο νόμου σε σχέση με τον βασικό ορισμό της «δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης» επισημαίνεται ως προσδιοριστικό στοιχείο αυτής, ο από κοινού επιδιωκόμενος σκοπός από τους συγκεντρωμένους, ο οποίος αποκλείει από την έννοια αυτή τις τυχαίες συγκεντρώσεις, όπως π.χ. την εκ περιεργείας συγκέντρωση των μαρτύρων ενός τροχαίου ατυχήματος ή μιας πυρκαγιάς. Ομοίως, διακρίνεται η «απαγόρευση» δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης ως προληπτικό μέτρο, από τους «περιορισμούς» και τη «διάλυσή» της, που επιβάλλονται κατασταλτικά.
Ιδιαίτερη σημασία δίδεται στον «οργανωτή» κάθε συνάθροισης, δηλαδή στο πρόσωπο που γνωστοποιεί αρμοδίως τη διεξαγωγή της, αναδέχεται την ευθύνη για την ειρηνική πραγματοποίησή της και συνεργάζεται με τις αστυνομικές και λιμενικές αρχές για την ομαλή διεξαγωγή της. Σε κάθε περίπτωση, ο οργανωτής αποτελεί το σύνδεσμο συναθροιζομένων και πολιτείας, το πρόσωπο δηλαδή που εκφράζει τις απόψεις των πρώτων, αλλά ταυτόχρονα και αυτό που δέχεται να αναλάβει τυχόν ευθύνες που αναλογούν σε αυτούς έναντι της πολιτείας αλλά και των τρίτων. Τέλος, για τις ανάγκες εφαρμογής των επίμαχων ρυθμίσεων και τη δυνατότητα απαλλαγής του από ευθύνες που διαφορετικά θα υπείχε, προκρίθηκε ένας ευρύς κατ’ αρχήν ορισμός του «οργανωτή».

Με το Σχέδιο Νόμου σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση:
– Καθιερώνεται υποχρέωση έγκαιρης γνωστοποίησης της δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης στην κατά τόπο αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή από τον οργανωτή της.
– Προβλέπεται η θεσμοθέτηση, για πρώτη φορά, με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, μέσω της οποίας παρέχεται, σε πραγματικό χρόνο, ενημέρωση στους πολίτες για τις εκδηλώσεις, πορείες και σχετικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Η ως άνω πλατφόρμα θα έχει διαδραστικό χαρακτήρα, καθώς οι σχετικές πληροφορίες θα ανατροφοδοτούνται συνεχώς όχι μόνο από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές, αλλά και με την ενεργό συμμετοχή των πολιτών, έτσι ώστε να διευκολύνεται η ακώλυτη μετακίνησή τους ταυτόχρονα με την τυχόν διεξαγωγή λοιπών εκδηλώσεων.
– Προβλέπονται οι υποχρεώσεις του οργανωτή όπως η μέριμνα για την κανονική διεξαγωγή της συνάθροισης ως ορίστηκε, με τη λήψη κάθε αναγκαίου και πρόσφορου μέτρου, η ενημέρωση των μετεχόντων στη συνάθροιση για την υποχρέωσή τους να μη φέρουν αντικείμενα πρόσφορα για την άσκηση βίας, η λήψη των απαραίτητων μέτρων ώστε να μην εισχωρούν στη συνάθροιση τρίτα άτομα, ο ορισμός επαρκούς αριθμού ατόμων, τα οποία παρέχουν συνδρομή στην περιφρούρηση της συνάθροισης, η συνεργασία με τις αστυνομικές ή λιμενικές αρχές και η συνδρομή του στην υλοποίηση των υποδείξεων της για τα θέματα τήρησης της τάξης.
– Καθιερώνεται ο θεσμός του Αστυνομικού και Λιμενικού Διαμεσολαβητή, ένα νεοπαγές βασικό όργανο για την αποτελεσματική εκπλήρωση του σκοπού του παρόντος νόμου, καθώς αποτελεί τον άμεσο σύνδεσμο μεταξύ του επικεφαλής των δυνάμεων της αστυνομικής ή της λιμενικής αρχής κατά περίπτωση, και του οργανωτή ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική επαφή και συνεργασία των δύο πλευρών για την ομαλή, ειρηνική και σύμφωνα με το νόμο διεξαγωγή της δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης.
– Καθορίζονται οι υποχρεώσεις της αστυνομικής ή λιμενικής αρχής, η οποία οφείλει να διασφαλίζει την ακώλυτη άσκηση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι σε δημόσιο υπαίθριο χώρο, λαμβάνοντας προς τούτο κάθε αναγκαίο μέτρο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της.
– Περιλαμβάνονται ρυθμίσεις σχετικά με την απαγόρευση, τους περιορισμούς και τη διάλυση δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων. Ειδικότερα:
Σε ό,τι αφορά στην απαγόρευση της συνάθροισης επί τη βάση της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 11 του Συντάγματος, με το άρθρο 7 του σχεδίου νόμου ορίζεται ότι το συγκεκριμένο μέτρο δύναται να ληφθεί, για λόγους δημόσιας ασφάλειας ή λόγω σοβαρής απειλής διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής συγκεκριμένης περιοχής ή αν ο σκοπός της συνάθροισης αντιτίθεται στον σκοπό άλλης συνάθροισης, η οποία έχει ήδη γνωστοποιηθεί αρμοδίως κατά την προβλεπόμενη διαδικασία, δεν έχει απαγορευτεί και προγραμματίστηκε να πραγματοποιηθεί ή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στην ίδια περιοχή ή κοντά στην περιοχή αυτή και κατά τον ίδιο χρόνο. Ειδικά ως προς τη δεύτερη και τρίτη από τις εν λόγω περιπτώσεις ορίζεται ότι η αστυνομική ή λιμενική αρχή δύναται να υποδεικνύει ενδεικτικά, ως εναλλακτική επιλογή, άλλες περιοχές, κατάλληλες για τη διεξαγωγή της συνάθροισης. Επιπλέον, προβλέπεται ότι η απόφαση έγκρισης ή απαγόρευσης μιας δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης κοινοποιείται στον οργανωτή εγκαίρως πριν από τον αιτηθέντα για την πραγματοποίησή της χρόνο.
– Καθορίζονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες είναι επιτρεπτή η επιβολή περιορισμών σε επικείμενη ή εν εξελίξει δημόσια υπαίθρια συνάθροιση. Ειδικότερα, η επιβολή περιορισμών είναι επιτρεπτή προκειμένου για επικείμενη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση, εάν πιθανολογείται ότι η διεξαγωγή της θα διαταράξει δυσανάλογα την κοινωνικοοικονομική ζωή της συγκεκριμένης περιοχής (§ 1), ενώ σε περίπτωση εν εξελίξει δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης εάν η διεξαγωγή της, λόγω των συγκεκριμένων περιστάσεων, προκαλεί, αντίστοιχα, δυσανάλογο αποτέλεσμα (§ 2). Λογική αφετηρία της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η εκτίμηση ότι, η πραγματοποίηση μιας δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης, ενδέχεται να επιφέρει προσωρινό αποκλεισμό ή ουσιαστικό περιορισμό της δυνατότητας χρήσης κοινόχρηστων χώρων, μεταφορικών μέσων και κοινωφελών εγκαταστάσεων και ως εκ τούτου θα προκαλέσει σοβαρή διαταραχή στην ομαλή κοινωνικοοικονομική ζωή της συγκεκριμένης περιοχής.
– Στο άρθρο 9 αναφέρεται στη διάλυση δημόσιων υπαίθριων συναθροίσεων, προσδιορίζοντας ρητά και με σαφήνεια τις περιπτώσεις υπό τις οποίες είναι δυνατή. Συγκεκριμένα, η διάλυση δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης είναι δυνατή όταν πραγματοποιείται καίτοι έχει απαγορευθεί νόμιμα, όταν οι συμμετέχοντες δεν συμμορφώνονται προς τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στη διεξαγωγή της, όταν τελούνται αξιόποινες πράξεις, όταν αυτή μετατρέπεται σε βίαιη, αν από τη συνέχισή της προκαλείται άμεσος κίνδυνος κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας των συμμετεχόντων, καθώς και στην περίπτωση που πραγματοποιείται χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί , εφόσον βεβαίως στην τελευταία περίπτωση δεν υπάρξει συμμόρφωση προς τους τυχόν περιορισμούς που έχουν τεθεί από την αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή.

Αρμόδιος για την επιβολή περιορισμών ή την απαγόρευση επικείμενης δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης, καθώς και για την επιβολή περιορισμών ή τη διάλυση εν εξελίξει δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης είναι η κατά τόπο αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή, με απλή γνώμη των οικείων Δημάρχων, η οποία διατυπώνεται κατά βάση εγγράφως, ή προφορικά σε επείγουσες περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν είναι αντικειμενικά δυνατή η έγγραφη διατύπωση, και μνημονεύεται στη σχετική απόφαση.

Επίσης θεσπίζεται η υποχρέωση της αστυνομικής ή λιμενικής αρχής να ενημερώνει τον αρμόδιο εισαγγελικό λειτουργό σε κάθε περίπτωση έκδοσης απόφασης ή εντολής, κατά περίπτωση, περιορισμού, απαγόρευσης ή διάλυσης υπαίθριας δημόσιας συνάθροισης, ως μείζονας διαδικαστικής εγγύησης για την ορθή επιβολή των συγκεκριμένων μέτρων.

Το Κεφάλαιο Δ’ του σχεδίου νόμου αναφέρεται στις επιβλητέες ποινικές και αστικές κυρώσεις.
Με την επιφύλαξη των άρθρων 170 και 189 ΠΚ, το άρθρο 14 προβλέπει ως ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα, με φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους για τη συμμετοχή σε νομίμως απαγορευθείσα με απόφαση της αστυνομικής αρχής δημόσια υπαίθρια συνάθροιση, την παρεμπόδιση της διεξαγωγής συνάθροισης με τέλεση βιαιοπραγιών και την παρείσφρηση σε αυτήν με σκοπό αλλοίωσης με βιαιοπραγίες του ειρηνικού χαρακτήρα της (παράγραφος 1) και τη μη συμμόρφωση προς τους περιορισμούς που επιβάλλει η αστυνομική ή λιμενική αρχή (παράγραφος 2).
– Με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 170 και 189 του Ποινικού Κώδικα, όσοι μετέχουν σε δημόσια υπαίθρια συνάθροιση, η οποία έχει απαγορευθεί νόμιμα με απόφαση της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ή παρεμποδίζουν τη διεξαγωγή δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους.
-Στην περίπτωση που παρεισφρέουν σε αυτήν με σκοπό να αλλοιώσουν με βιαιοπραγίες τον ειρηνικό χαρακτήρα της, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών, αν οι πράξεις τους δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
-Με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 170 και 189 του Ποινικού Κώδικα, όσοι δεν συμμορφώνονται προς τους περιορισμούς που επιβάλλει η παριστάμενη αστυνομική αρχή τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους. Αν οι υπαίτιοι τέλεσαν βιαιοπραγίες, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών, αν οι πράξεις τους δεν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη».

Για συμμετοχή στη Δημόσια Διαβούλευση εδώ.

Δείτε το Σχεδιο Νόμου εδώ.

Δείτε εδώ την Αιτιολογική Έκθεση.

 

Πηγή: e-nomothesia.gr